Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Đào tạo nhân lực cho nghệ thuật truyền thống: Cuộc “giải cứu” nửa vời?

27/06/2018 11:42:51 SA

Trong tháng 6, Nhà hát Tuồng VN tổ chức thi tốt nghiệp cho 32 học sinh ở năm cuối đào tạo hệ trung cấp, Nhà hát Chèo Việt Nam tổ chức lễ báo cáo cho 17 diễn viên và 9 nhạc công chèo sau quá trình tập sự tại Nhà hát.

Vậy là cuộc "giải cứu" cho việc thiếu nguồn nhân lực nghệ thuật truyền thống qua Đề án đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương và Dân ca kịch cho các đơn vị nghệ thuật trong cả nước của Bộ VHTTDL đã có những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa tuyển sinh đào tạo theo nhu cầu có sự kết hợp giữa đơn vị nghệ thuật và cơ sở đào tạo vẫn còn lỏng lẻo.

 
Một vở diễn báo cáo của diễn viên trẻ thực tập do Nhà hát Chèo VN đào tạo

Giải cứu mối lo “Mai một, thất truyền”

26 diễn viên, nhạc công trẻ của Nhà hát Chèo VN và 32 học sinh vừa thi tốt nghiệp lớp Trung cấp Tuồng của Nhà hát Tuồng VN là kết quả của việc triển khai thực hiện Đề án đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương và Dân ca kịch cho các đơn vị nghệ thuật trong cả nước. Thời gian đào tạo với diễn viên chèo là 3 năm, diễn viên tuồng là 4 năm. Các em được tuyển ở lứa tuổi 14 và 15 và giờ ra trường thì có độ tuổi từ 17, 18. Đây là độ tuổi vàng để các em về đơn vị có thêm thời gian tích luỹ kinh nghiệm thực tế, kéo dài tuổi nghề.

 ​Trong khi các đơn vị nghệ thuật truyền thống đều gặp khó khăn khi thiếu nhân lực trẻ bổ sung thì Nhà hát Chèo Việt Nam lại có được một lực lượng diễn viên, nhạc công trẻ để thanh xuân hoá đội ngũ nhờ việc triển khai Đề án. Chúng tôi thấy rằng việc thực hiện đào tạo với hình thức kết hợp giữa Nhà hát và Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội là một hướng đi đúng và đáp ứng nhu cầu thanh xuân hoá đội ngũ của Nhà hát Chèo VN. Chưa nói về việc có hay không tài năng nhưng rõ ràng các em đã thể hiện rất chuẩn chỉ vốn nghề truyền thống. Nhiều em đã diễn tròn được những vai mẫu khó trong chèo như Thị Màu, Thị Kính, Suý Vân.  (NSƯT ĐOÀN VINH, Nhà hát Chèo Việt Nam)    Buổi ra mắt báo cáo sau thời gian tập sự của 17 diễn viên và 9 nhạc công sau 1 năm được nhận về Nhà hát Chèo VN đã để lại những ấn tượng rất thú vị đối với các đại biểu, đặc biệt là những nhà nghiên cứu, những nghệ sĩ chèo lâu năm.

Theo đề án thì các nhà hát là chủ trì dự án sẽ đề xuất số lượng thí sinh tuyển sinh dựa trên yêu cầu thực tế của từng đơn vị và chủ động sơ tuyển tại địa phương. Trong thời gian đào tạo các nhà hát sẽ phối hợp mời các nghệ sĩ của Nhà hát và giỏi của ngành tham gia đào tạo chuyên môn. Theo dự án, các em được hỗ trợ không mất tiền ở còn được miễn 100% học phí cả 4 năm học. Học sinh theo học sẽ chỉ phải lo chi phí tiền ăn. Các em được sắp xếp bố trí chỗ ở ngay tại Nhà hát.Việc cùng sinh hoạt ngay trực tiếp tại nhà hát giúp cho học sinh có nhiều cơ hội rèn nghề từ việc tham gia xem các anh chị nghệ sĩ tập vở, tham gia đóng vở và có nhiều điều kiện để tập luyện trên sân khấu.

Qua chia sẻ với lãnh đạo Nhà hát Tuồng và Nhà hát Chèo đều thấy ngoài kinh phí mà nhà nước cấp để đào tạo theo dự án thì các nhà hát đã tự co kéo thêm từ tiền ngân sách, tiền quỹ phúc lợi của đơn vị để đầu tư cho các em chỗ tập luyện, sinh hoạt và hỗ trợ học chuyên môn. 

Lo lắng về sự mai một, thất truyền, không để “gieo vừng ra ngô” mà các NSND, NSƯT, các thày bà nổi tiếng của ngành Chèo và Tuồng đều không nề hà thù lao giảng dạy còn hạn hẹp, không quản ngại đi lại, thậm chí dạy vượt cả khung giờ, ngày dạy, luôn theo sát các trò trong lớp để giảng dạy, chỉ dẫn cho những người sẽ kế tục sự nghiệp của mình. Ngoài những lúc các chị trong nhà hát tập vở thì sân khấu luôn rộng mở cho các học sinh được vào tập luyện 24/24 giờ.

Cần sự bắt tay chặt chẽ hơn giữa nhà hát và cở sở đào tạo

“Chúng tôi sẽ phải tiếp tục kiểm tra sát hạch để ký hợp đồng làm việc đối với 26 diễn viên, nhạc công đang thực tập tại Nhà hát Chèo VN. Hiện nay Nhà hát vẫn duy trì hỗ trợ 2 triệu đồng kể từ ngày các cháu nhập trường học cho đến khi tập sự. Sau khi ký hợp đồng vào tháng 7 các cháu sẽ ăn lương hợp đồng. Chưa thể nói được sẽ có những tài năng hay không, điều này phụ thuộc vào lòng yêu nghề và nỗ lực rèn nghề của các cháu. Nếu lao tâm khổ tứ với nghề chắc chắn sẽ có ngày ăn lộc tổ nghề. Chưa chính thức nhưng một số cháu đã được chúng tôi đưa vào đóng các vai trong các vở diễn của đơn vị”, NSƯT Thanh Ngoan, Giám đốc Nhà hát Chèo VN chia sẻ. Được biết, Nhà hát Chèo VN đang lập dự án đào tạo liên thông cho diễn viên hợp đồng. Lứa diễn viên tập sự khi ký hợp đồng cũng sẽ có cơ hội tham gia, vừa được làm nghề, vừa được học nâng cấp lên bậc đại học.

 Báo cáo của diễn viên trẻ thực tập do Nhà hát Chèo VN đào tạo

Tới dự lớp báo cáo tốt nghiệp của 32 học sinh do Nhà hát Tuồng VN tuyển chọn và phối hợp với Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội đào tạo cũng có những ghi nhận tốt về chất lượng đào tạo qua các vai diễn mà các em thể hiện. Lớp tuồng được đào tạo 4 năm nên ra trường sau lớp chèo 1 năm. 22 diễn viên và 10 nhạc công đã thể hiện khá xuất sắc bài thi với 5 chương trình, trong đó có 2 vở tuồng cổ Sơn hậu, Nữ tướng Đào Tam Xuân, 1 vở tuồng cổ Nghêu Sò Ốc Hến và 3 trích đoạn Châu Sáng qua sông, Đào Tam Xuân đề cờ, Hồ Nguyệt Cô hoá cáo và các phần thi hoà tấu, độc tấu nhạc cụ. Khác với chèo thì việc tuyển diễn viên, nhạc công cho tuồng khó khăn hơn. Đó là lý do Nhà hát Tuồng VN đã kiến nghị xin thêm chỉ tiêu đào tạo và được Bộ VHTTDL chấp nhận. Hiện nay, Nhà hát Tuồng VN có chỉ tiêu 107 biên chế nhưng thực tế chưa có đến 90 biên chế. Lứa học sinh này sẽ được nhận tất cả về Nhà hát Tuồng VN và những ai giỏi, tài năng sẽ lần lượt được đưa vào biên chế. Tuy chưa tốt nghiệp nhưng qua phần thi của các em học sinh, các nghệ sĩ lớp đàn anh, đàn chị đều cảm thấy rất hài lòng về chất lượng đào tạo. Những vai diễn mẫu của Tuồng như Trịnh Ân, Kim Lân, Đào Tam Xuân được học sinh đóng khá tròn.

Mong được thực hiện tiếp Đề án

 
Báo cáo tốt nghiệp của học sinh lớp trung cấp
 của Nhà hát Tuồng VN đào tạo

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo các nhà hát đều khẳng định rằng việc để các nhà hát được chủ động tuyển sinh, tham gia đào tạo và trực tiếp nhận “đầu ra” đã mang lại hiệu quả rất cao đó là chất lượng đào tạo. Mặt khác, ông Phạm Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát Tuồng VN nhận định: “Chúng tôi mong sẽ được thực hiện tiếp Đề án để 5 năm sau nhà hát có thêm lứa diễn viên mới để thanh xuân hoá đội ngũ. Tuy nhiên, công tác phối hợp đào tạo giữa nhà hát và trường cũng cần có sự điều chỉnh để tạo nên sự thống nhất, tránh tình trạng kết hợp... nửa vời. Nhà hát là chủ dự án cần được thông qua danh sách các nghệ sĩ, các thầy dạy chuyên môn cũng như danh sách hội đồng chấm thi tốt nghiệp cho học sinh của mình. Tôi rất bất ngờ khi trong danh sách hội đồng chấm thi tốt nghiệp mà nhà trường thông báo có cả những nghệ sĩ của đơn vị mình mà tôi với vai trò là giám đốc lại không hề được thông qua. Giám đốc Nhà hát là chủ dự án thì phải được chấm chọn để đảm bảo chất lượng sau này chúng tôi có trách nhiệm với chất lượng đào tạo khi là người tuyển dụng”. Ông Tuấn cho rằng việc kết hợp này đôi khi chưa được chặt chẽ, các học sinh lớp tuồng chỉ có 1 ngày để chuẩn bị sân khấu để dự thi là quá gấp gáp cho việc tập luyện, làm quen với sân khấu, bản thân các anh chị diễn viên của Nhà hát muốn diễn tốt cũng phải có vài ngày làm quen với sân khấu và tập luyện. Chính vì vậy mà Nhà hát Tuồng đã chuyển tất cả phần thi của lớp tuồng về sân khấu ở đơn vị. “Nhà nước đã bỏ kinh phí để đào tạo thì học sinh được đào tạo kết hợp giữa Trường và nhà trường cũng cần được thụ hưởng các ưu đãi, chính sách như học sinh, sinh viên khác”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Cho đến thời điểm này thì rõ ràng việc đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật truyền thống theo đề án phối kết hợp giữa nhà hát và cơ sở đào tạo nhằm tạo ra nguồn nhân lực cao khắc phục sự thiếu hụt lực lượng cho các đơn vị đã đạt được những hiệu quả bước đầu đầy khả quan. Chắc chắn sau một khoá đào tạo thế này sẽ cần phải có một hội thảo mang tính chuyên ngành từ chính những người đang thực hiện đề án cũng như các thầy, cô giáo tham gia giảng dạy. Điều chỉnh ra một cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm cụ thể đối với từng đơn vị, từng cá nhân là điều rất cần phải có sự thống nhất từ phía nhà hát cũng như cơ sở đào tạo. 

Thúy Hiền / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn