Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Hầu đồng trong mắt nhiếp ảnh gia Mỹ

09/11/2016 10:34:43 CH

Với nhiều người, đạo Mẫu và nghi lễ hầu đồng vẫn còn hơi lạ lẫm nhưng với một người cách xa nửa vòng trái đất, nhiếp ảnh gia Mỹ Tewfic El-Sawy thì đây là nét văn hóa đặc sắc không thể bỏ qua. Cuốn sách ảnh Hầu Đồng: The Spirit Mediums of Viet Nam vừa được ông cho ra mắt.


 Đây là kết quả sau hai năm nghiên cứu, thu thập tài liệu về nghi lễ hầu đồng và đạo Mẫu tại Việt Nam. Cuốn sách giới thiệu hơn 100 hình ảnh phản ánh của nghi lễ lên đồng, đồng thời giới thiệu tổng quát về đạo Mẫu, cũng như trải nghiệm của Tewfic trong quá trình tìm hiểu.

Hơn thập niên trước đây, từ một nhân viên ngân hàng tại New York với 12-14 giờ đồng hồ làm việc một ngày, Tewfic El-Sawy không có nhiều thời gian dành cho sở thích du lịch và chụp ảnh. Sau đó, ông đã từ bỏ công việc này, bắt đầu sự nghiệp nhiếp ảnh chuyên nghiệp vào năm 2000, với nhiều chuyến đi tới các quốc gia, chứng kiến nhiều nghi lễ tôn giáo cổ xưa, các lễ hội trên khắp thế giới nhằm lưu lại những truyền thống văn hóa có nguy cơ mai một. Lần đầu chứng kiến nghi lễ lên đồng, ông đã ngay lập tức bị thu hút bởi nét văn hóa đặc sắc này. Ông kể, tháng 9.2014, trên hành trình đi tới Fansipan ở Lào Cai, qua một ngôi làng nhỏ ở Sa Pa, tôi chợt nghe thấy nhiều giai điệu âm nhạc rộn ràng được phát ra từ đền Hàng Phố và tò mò đi vào tìm hiểu xem chuyện gì đang xảy ra ở đây. Khi ấy, mọi người đều vui vẻ chào đón nhưng không ai biết tiếng Anh nên mọi người chỉ nói được với ông hai từ “lên đồng”, “đạo Mẫu”. Từ lúc đó, hai từ ấy luôn trong tâm trí tôi mặc dù tôi không hiểu gì về nó.

Những giai điệu truyền thống ấy lại thu hút Tewfic khi đặt chân đến ngôi đền thờ ở Bắc Hà. Ở đó, ông cũng nhìn thấy nhiều phụ nữ xinh đẹp trong các trang phục đầy màu sắc đang chuẩn bị cho nghi lễ tôn giáo. Lần này, Tewfic được ngồi xem toàn bộ buổi lễ, được cho phép chụp ảnh và còn may mắn nhận được “lộc” là vài ngàn đồng mà ông không thể từ chối... Mọi người ở đó cũng nói cho ông nghe về những từ kỳ lạ là “lên đồng” và “đạo Mẫu”. Khi về tới khách sạn, ngay lập tức Tewfic tìm kiếm thông tin về các từ này trên internet. Nhiều thông tin hiện lên khiến ông thấy kỳ lạ về nghi lễ lên đồng cũng như đạo Mẫu của Việt Nam. Vô số bức ảnh hiện ra, nhưng chúng đều xuất phát từ Việt Nam, chưa có nhiếp ảnh gia người nước ngoài nào giới thiệu nó. Vậy là, ý tưởng về dự án chụp ảnh đã xuất hiện, Tewfic chia sẻ: “Tôi muốn mình là người nước ngoài đầu tiên ghi lại các hình ảnh về truyền thống văn hóa, tín ngưỡng quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt để giới thiệu tới phương Tây”.








 Một số hình ảnh trong sách của Tewfic El-Sawy

Trước khi chụp ảnh, ông tìm đọc nhiều tài liệu do các học giả, chuyên gia Việt Nam viết, đã được dịch sang tiếng Anh. Tuy nhiên, do bất đồng ngôn ngữ nên sau hơn 10 lần tham dự nghi lễ hầu đồng thì Tewfic mới bắt đầu hiểu được ý nghĩa của chúng. Chụp ảnh tại khoảng 30 - 35 nghi lễ hầu đồng ở các tỉnh miền Bắc, từ Hà Nội tới Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng, Nam Định... ông cho rằng không hẳn là mình đã nhập tâm, nhưng có thể hòa mình vào âm nhạc. “Đến khi người ta nhảy, tôi phải kiềm chế không nhảy theo mà chỉ vỗ tay. Nhưng tôi nghĩ chính là âm nhạc kéo tôi vào và khiến tôi cảm thấy hân hoan. Khi tham dự các nghi lễ đó, tôi cảm thấy như thể mình là người Việt Nam”.

Nghệ nhân dân gian Trịnh Ngọc Minh, một trong những nghệ nhân hát văn tại Hà Nội có mặt trong cuốn sách ảnh của Tewfic cho biết: “Tôi rất ngạc nhiên khi có một người ở xa đến nửa vòng trái đất lại đến nghiên cứu về phong tục tập quán, nét truyền thống của Việt Nam. Từng có nhiều tác giả người Việt đã chụp, nhưng trong các tác phẩm của Tewfic là những góc cạnh của nghi lễ hầu đồng chân thật nhất, kể từ những người hầu dâng, lên khăn áo, cung văn, để mang ra thế giới”.

Trong con mắt của nhiếp ảnh gia này, nghi lễ hầu đồng và tín ngưỡng của Việt Nam là nét độc đáo có một không hai trên thế giới với sự kết hợp của âm nhạc, lời ca, vũ đạo, trang phục, màu sắc, yếu tố tâm linh... Do vậy, ngoài cuốn sách được xuất bản, sắp tới ông cũng giới thiệu bản online trên mạng internet. “Tôi chỉ mong nhiều người phương Tây biết đến phong tục này và hy vọng nó có thể giúp Việt Nam được UNESCO ghi nhận Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”, Tewfic chia sẻ.

Hoàng Hà- Hà Nguyễn / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn