Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Hội NSSKVN với Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ

20/08/2018 4:00:25 CH

Hôm nay trong không khí cả nước chào mừng 73 năm Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh 2/9/2018. Hướng tới tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về việc: “tiếp tục xây dựng và phát triển Văn học, Nghệ thuật trong thời kỳ đổi mới”.

Giới Nghệ sĩ Sân khấu hân hoan Chào mừng Ngày Sân khấu Việt Nam lần thứ IX (21/9/2018 tức 12/8 âm lịch) và nhân tưởng niệm 30 năm ngày mất của tác giả Lưu Quang Vũ, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với Sân khấu đương đại Việt Nam”.

Trước hết, cho phép tôi thay mặt Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam được gửi lời cảm ơn chân thành đến quý vị đại biểu, khách quý - những người yêu mến nhà viết kịch tài hoa Lưu Quang Vũ - đã có mặt trong buổi Hội thảo hôm nay để cùng nhau thắp nén tâm nhang tưởng nhớ, tôn vinh những giá trị mà nhà viết kịch Lưu Quang Vũ đã để lại cho sân khấu, cho gia đình, bè bạn, công chúng và đóng góp cho nền sân khấu Cách mạng Việt Nam.

Nhà viết kịch, nhà thơ Lưu Quang Vũ (sinh năm 1948, mất năm 1988) Lưu Quang Vũ sáng tác 53 vở kịch ngắn dài, hàng trăm bài thơ, truyện ngắn và những bài viết về sân khấu. Cuộc đời và tác phẩm của Lưu Quang Vũ luôn được bạn bè trong giới văn nghệ, người đọc, người xem đón nhận với vị trí rất trang trọng. Vào thời hoàng kim của sân khấu Việt Nam, cũng là đỉnh cao sự nghiệp của Lưu Quang Vũ với nhiều kịch bản của ông đã chiếm lĩnh sân khấu cả nước, tạo ra uy tín nghề nghiệp cùng với các đạo diễn, họa sĩ, nhạc sĩ, diễn viên góp phần tạo nên diện mạo sân khấu vào những năm 1970, 1980 của thế kỷ 20. Cho tới nay, Lưu Quang Vũ là người trẻ nhất trong hàng ngũ kịch tác giả Việt Nam được Đảng, Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật lĩnh vực sân khấu đợt 2 năm 2000.

Sinh thời, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam là nơi Lưu Quang Vũ đã công tác nhiều năm, không chỉ có sáng tác mà Ông còn viết nhiều bài lý luận phê bình đăng trên Tạp chí sân khấu nơi Ông công tác. Những bài viết này đã có tác động không nhỏ cho các đơn vị, các tác giả, đạo diễn trong sáng tác và biểu diễn. Không khí hoạt động nghệ thuật của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam và trào lưu sáng tác, biểu diễn trong thời kỳ đổi mới lúc bấy giờ vô cùng sôi động. Đất nước chuyển mình, từ cơ chế quan liêu bao cấp, sang cơ chế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa, là nền tảng, là động lực để Lưu Quang Vũ suy ngẫm sáng tác, cho ra đời những đứa con tinh thần có giá trị tư tưởng và chất lượng nghệ thuật cao. 

Kịch của Lưu Quang Vũ đầy ắp tính triết lý, nhưng cũng rất nhân văn, luôn hướng tới những giá trị Chân - Thiện - Mỹ. Những vở diễn của tác giả Lưu Quang Vũ ra đời như những luồng gió mới mang hơi thở của thời đại. Khán giả đến với sân khấu, với Kịch Lưu Quang Vũ những năm 80, đêm nào cũng kín rạp, vì kịch của Ông luôn hướng tới cái đẹp, cái cao thượng, là niềm khát khao cải tạo xã hội, đề cao phẩm giá con người dám nghĩ, dám làm để hoàn thiện hơn trong cuộc sống. Chính vì vậy, kịch của Ông luôn đề cập đến những vấn đề bức thiết của xã hội, phản ánh được những vấn đề thời sự nóng bỏng, đến những mâu thuẫn xung đột của xã hội trong thời kỳ chuyển dạ của cơ chế. Nắm bắt được những vấn đề nóng bỏng của đời sống mà khán giả đang quan tâm, cộng với khả năng quan sát tinh tế và tri thức xã hội uyên thâm của một nghệ sĩ tài năng, Ông đã biết nhân cách hóa những chi tiết trong đời thường để trở thành những trò diễn hấp dẫn, tạo nên ngôn ngữ nghệ thuật mang tính khái quát điển hình, vươn tới ý nghĩa thời đại.

Qua 5 đợt Hội diễn sân khấu toàn quốc, năm 1985 Lưu Quang Vũ xuất hiện như một “hiện tượng” của giới sân khấu. Ông đã tạo nên một kỷ lục hiếm có, “vô tiền khoáng hậu” trong đời sống hoạt động nghệ thuật từ trước tới nay. Trong 5 đợt Hội diễn này Lưu Quang Vũ có 8 vở tham gia, thì 6 vở được tặng Huy chương vàng và 2 vở diễn được tặng Huy chương bạc. 

Nóng bỏng tính thời sự, nhưng không sao chép đời sống một cách máy móc, đơn thuần, mà Ông luôn thao thức, đau đáu với mỗi cuộc đời, với xã hội. Vì vậy, kịch của Lưu Quang Vũ luôn được khán giả quan tâm vì Ông đã giải tỏa được những bi kịch với niềm tin và lòng nhân ái. Lưu Quang Vũ cũng viết về đề tài chiến tranh, viết về thời hậu chiến, nhưng ở Ông không sa đà vào những vấn đề quan hệ cá nhân, như mô típ ở một số kịch bản gần đây, về mối quan hệ nam nữ trong chiến trường, trong lúc đóng quân, họ có con với nhau. Đến thời hậu chiến gặp lại để giải quyết hậu quả... mà chúng ta thường gặp. Nhưng ở Lưu Quang Vũ, Ông luôn đặt mối quan hệ cá nhân trong mối quan hệ xã hội để đẩy lên tầm tư tưởng.Vì vậy, nhiều tác phẩm của Ông đã vươn tới tính thời đại, bộc lộ được những xung đột xã hội, xung đột của cơ chế, cuộc chiến giữa trắng - đen, cao thượng - thấp hèn, cái còn - cái mất... Từ những câu chuyện được rút ra trong cuộc sống thường ngày, nhưng bằng tâm huyết và tài năng, bằng ngôn ngữ nghệ thuật tinh tế có tính thông điệp, với sức sống mãnh liệt, kịch Lưu Quang Vũ đã tạo ra một phong cách, “phong cách nghệ thuật Lưu Quang Vũ”. Chính vì vậy, Ông đã góp phần tạo nên diện mạo một sân khấu mới, sân khấu của thời kỳ “quá độ”, trong đó có nhiều tác phẩm có sức sống vượt thời gian, xứng đáng được coi là những tác phẩm kinh điển của sân khấu Việt Nam. 

Giữa lúc tài năng đang nở rộ thì tai họa ập xuống. Lưu Quang Vũ cùng vợ nhà thơ Xuân Quỳnh và bé Quỳnh Thơ đã đột ngột ra đi trong một vụ tai nạn giao thông thảm khốc, để lại một niềm tiếc thương vô hạn cho đồng nghiệp, bạn bè và công chúng khán giả. 

Cho đến hôm nay, sau hơn 30 năm, có thể khẳng định Lưu Quang Vũ là nhà viết kịch, có số lượng tác phẩm gây chấn động dư luận nhất của Việt Nam. Sau sự ra đi đột ngột của “Hiện tượng Lưu Quang Vũ”, sân khấu Việt Nam vẫn chưa có tác giả nào bù đắp được khoảng trống mà Lưu Quang Vũ để lại. Nhưng chúng ta vẫn có Vũ ở bên mình - Lịch sử sân khấu Việt Nam sẽ dành những trang đẹp nhất để nói về Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Năm 1994, Nhà xuất bản sân khấu (thuộc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam) xuất bản “Tuyển tập kịch Lưu Quang Vũ”. Năm 2016, để đáp ứng nhu cầu của công chúng Nhà xuất bản sân khấu lại xuất bản cuốn sách “Tác phẩm chọn lọc Lưu Quang Vũ” với 8 kịch bản tiêu biểu nổi bật trong sáng tác của Ông bao gồm: “Hồn Trương Ba da hàng thịt”, “Sống mãi tuổi 17”, “Ngọc Hân công chúa”, “Trái tim trong trắng”, “Điều không thể mất”, “Nếu anh không đốt lửa”, “Hoa cúc xanh trên đầm lầy”,…

Năm 2013, tưởng niệm 25 năm ngày mất của Ông, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam chủ trì phối hợp với Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) tổ chức “Liên hoan các vở diễn của tác giả Lưu Quang Vũ” tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 9 đến 16/9/2013. Các nghệ sĩ sân khấu và khán giả Hà Nội lại được chen nhau vào rạp để thưởng thức những tác phẩm của Ông sáng tác cách Liên hoan 25 năm. Trong kho tàng hơn 50 kịch bản của Ông để lại, các Nhà hát đã dàn dựng và được đưa vào tham gia Liên hoan lần này, gồm: 12 vở diễn, với 7 vở Kịch nói, 2 vở chèo, 1 vở Cải lương, 1 vở dân ca kịch Huế và 1 vở kịch hình thể. Diện mạo sân khấu của Lưu Quang Vũ phong phú đa dạng, cả về nội dung lẫn hình thức và thể tài, sau 25 năm nay lại được hiện lên. Lần đầu tiên Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức một Liên hoan sân khấu cho một Tác giả đó là Lưu Quang Vũ, Liên hoan đã tạo nên một sự kiện sân khấu hiếm có trong cơ chế thị trường, ở thời bùng nổ thông tin.

Nhằm tri ân những cống hiến cho sự nghiệp phát triển của nền sân khấu cách mạng Việt Nam và rút ra những bài học bổ ích cho các tác giả trẻ ngày hôm nay trong sáng tác của Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với Sân khấu đương đại Việt Nam”. Hội đã trân trọng gửi Thư mời tới: các Nhà nghiên cứu lý luận phê bình Văn học nghệ thuật, các Văn Nghệ sĩ, Nhà quản lý, Tác giả, Đạo diễn, Diễn viên, Biên tập viên, Phóng viên …. mời viết tham luận cho Hội thảo với những nội dung: những đóng góp của Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với nền Sân khấu đương đại Việt Nam; đánh giá những giá trị Chân - Thiện - Mỹ qua các tác phẩm sân khấu; Quan điểm Nhân sinh quan của Tác giả; Những góc nhìn có tính “dự báo”, tính nhân văn, tính thời đại thể hiện trong các tác phẩm; phong cách nghệ thuật và những vấn đề của cuộc sống đa chiều ở những thời điểm khác nhau, ở nhiều thể loại, đề tài và tư duy nhân văn sâu sắc được thể hiện trong kịch bản của Lưu Quang Vũ…

Hội thảo “Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại Việt Nam” đã nhận được 26 tham luận. Tất cả những tham luận đều tập trung đánh giá về những thành tựu, về những bài học trong sáng tác, xây dựng hình tượng nhân vật… 30 năm qua Vũ luôn ở bên chúng ta để cùng suy nghĩ, cùng trăn trở với sân khấu, với cuộc đời. Những tác phẩm của Lưu Quang Vũ còn mãi với thời gian, là sự khẳng định những giá trị, tài hoa của Lưu Quang Vũ. Thời gian qua những tác phẩm của Ông vẫn được các đơn vị nghệ thuật từ Chèo, Cải lương, Rối, Dân ca kịch và đặc biệt là sân khấu Kịch Việt Nam ở các đơn vị nghệ thuật Trung ương, Hà Nội, lực lượng vũ trang và các địa phương luôn khai thác dàn dựng. Tại Liên hoan sân khấu Kịch nói chuyên nghiệp toàn quốc năm 2018 vở “Hoa cúc xanh trên đầm lầy” của Nhà hát Tuổi trẻ dàn dựng vừa đạt Huy chương Vàng trong Liên hoan. Và đêm nay (20/8/2018) Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam xin mời Qúy vị xem vở “Nguồn sáng trong đời” của Lưu Quang Vũ do Nhà hát Kịch Việt Nam vừa mới dàn dựng biểu diễn.

Lưu Quang Vũ ra đi ở tuổi 40, nhưng những năm tháng ngắn ngủi của đời mình, Ông đã sống, lao động miệt mài thắp sáng lên ngọn lửa sáng tạo. Cho đến hôm nay sau 30 năm, xa Vũ, chúng ta vẫn thấy ngọn lửa ấy ngày càng sáng hơn, và như vậy những người thân của Lưu Quang Vũ được an ủi, khi Ông “đi xa” vẫn đón nhận được tình cảm yêu mến của bạn bè, công chúng đối với người nghệ sĩ tài hoa. Ngọn lửa (Vũ – Lưu quang) luôn thắp sáng trong nền sân khấu cách mạng Việt Nam.

Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam xin cám ơn các Nhà lý luận phê bình, văn nghệ sĩ, các cơ quan thông tấn báo chí, cùng người thân trong gia đình của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ có mặt trong buổi Hội thảo hôm nay. Chúng ta cùng kính cẩn nghiêng mình tưởng nhớ tới hai nghệ sĩ tài hoa Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh.

Tôi xin thay mặt Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam xin tuyên bố khai mạc Hội thảo: “Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại Việt Nam”

Xin chúc quý vị sức khỏe, hạnh phúc và chúc Hội thảo thành công.

Hà Nội, ngày 15  tháng 8 năm 2018
NSND Lê Tiến Thọ
Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam

Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn