Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Nỗi lòng nghệ sĩ xiếc

22/12/2017 1:44:40 CH

Để đem lại cho khán giả những giây phút thưởng thức mãn nhãn, người nghệ sĩ xiếc luôn phải tạo ra những tiết mục biểu diễn gay cấn.

Và điều này đồng nghĩa với việc họ phải đối diện với những hiểm nguy về sức khỏe và tính mạng, thế nhưng nghệ sĩ xiếc vẫn chỉ nhận chế độ bảo hiểm như bao nghề khác trong xã hội.

Nghề nguy hiểm

Hiện nay Việt Nam có 5 đơn vị xiếc hoạt động trong khu vực Nhà nước và hàng chục đơn vị xiếc tư nhân cùng hàng trăm gánh xiếc của một số hộ gia đình, cá nhân, với hàng ngàn lao động. Điều kiện lao động trong lĩnh vực nghệ thuật này đã được cải thiện so với nhiều năm trước. Một số rạp xiếc đã trang bị tương đối đầy đủ các dụng cụ, trang thiết bị cũng như phương tiện bảo hiểm, nhờ đó diễn viên có điều kiện lao động khá hơn.

Tuy nhiên, do đặc thù nghề nghiệp, bản chất của những thao tác, động tác, những hoạt động thể lực của xiếc là khó khăn, phức tạp, nguy hiểm… cho nên tai nạn trong ngành vẫn thường xuyên xảy ra. Theo thống kê của Hội Khoa học kỹ thuật an toàn vệ sinh lao động VN, tần suất tai nạn lao động trong ngành này đã lên tới gần 40%, so với mức độ tai nạn lao động trong ngành sản xuất công nghiệp thông thường (2%). Ông Phạm Xuân Quang, Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc VN cho biết, xiếc là một loại hình lao động nghệ thuật đặc thù nặng nhọc và nguy hiểm, nguy cơ tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào với người diễn viên, kể cả trên sân khấu cũng như khi luyện tập. Dạng tai nạn chủ yếu ở đây là bị chấn thương đầu, cổ, tay, chân do bị ngã, va đập và bị thú cào… Trong 1 năm biểu diễn, người diễn viên bị ít nhất 1 lần tai nạn, thậm chí có những trường hợp 1 năm diễn viên làm xiếc thú bị tai nạn lao động từ 3 - 6 lần do thú như gấu, hổ cắn, cào.

Đa số các vụ TNLĐ này thường để lại di chứng, mất nhiều khả năng lao động. Trong đó các diễn viên làm nghề nhào lộn, thăng bằng, dạy và làm xiếc thú là những người bị tai nạn nhiều nhất. Bên cạnh những yếu tố được cho là do điều kiện môi trường không tốt như nóng bức, thiếu ánh sáng, thiếu phương tiện bảo vệ… thì việc người diễn viên phải tiếp xúc, biểu diễn trong những điều kiện tạm bợ khi lưu diễn lưu động, ngoài trời với trang thiết bị bảo hiểm không đầy đủ cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tai nạn lao động tăng cao.
 
 Một tiết mục của các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc VN

Về đâu khi chưa hết tuổi nghề?

Mới đây, Bộ VHTTDL đã ban hành Thông tư quy định một số nội dung về an toàn, vệ sinh lao động đối với người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao. Người lao động trong nghệ thuật xiếc là một trong những đối tượng được áp dụng. Theo đó, Thông tư quy định các nguyên tắc và yếu tố bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động với hoạt động sáng tạo nghệ thuật. Người sử dụng lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao có trách nhiệm xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện nội quy, quy trình bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật có trách nhiệm chấp hành nội quy, quy trình và có quyền kiến nghị người sử dụng lao động có biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động trong điều kiện tập luyện và biểu diễn.

NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc VN chia sẻ: “Chúng tôi rất mừng vì Thông tư đã đề cập tới vấn đề an toàn, vệ sinh trong lao động của ngành xiếc. Tuy nhiên trong số những ngành nghề được đề cập thì những người làm nghệ thuật xiếc mong muốn có những quy định cụ thể đặc thù riêng. Ngay như điều kiện nhà xưởng tập luyện, sân khấu hiện nay so với các nước trên thế giới thì chúng ta còn quá lạc hậu, không đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế. Mức bảo hiểm cho nghệ sĩ xiếc cũng rất thấp chỉ như các ngành nghề bình thường, điều này khiến chúng tôi rất thiệt thòi. Thông tư được ban hành thì điều chúng tôi mong mỏi đó là nhà nước cần có sự đầu tư nâng cấp cho cơ sở vật chất, nhà xưởng, sàn tập. Cần có chế độ bảo hiểm đặc thù để làm sao nếu không may xảy ra tai nạn không thể tiếp tục với nghề thì người nghệ sĩ xiếc phải được trợ cấp và giải quyết nghỉ chế độ hợp lý”.

Học sinh trường xiếc VN luyện tập

NSƯT Tạ Duy Nhẫn, nguyên Trưởng đoàn xiếc thú của Liên đoàn Xiếc VN chia sẻ: “Ngay cả với từng thể loại xiếc cũng nên có những quy định đặc thù riêng. Ngay cả xiếc thú thì

 rõ ràng làm việc tập luyện với những con thú rừng, thú dữ thì phải có chế độ mua bảo hiểm riêng và ngay cả con thú cũng cần được mua bảo hiểm. Thực tế với người làm nghề có kinh nghiệm trong bộ môn xiếc thú nhiều lúc cũng bị thú phản chủ đe dọa tính mạng. Những trường hợp nghệ sĩ xiếc thú bị gấu tát, bị chó cắn, khỉ cào... là những việc thường xuyên họ phải đối mặt. 

Với các đơn vị nghệ thuật xiếc chuyên nghiệp thì vấn đề an toàn trong lao động nghệ thuật còn được chú trọng nhưng với các gánh xiếc tư nhân thì họ rất ẩu, đó là lý do đã có một số chương trình các con thú gây nguy hiểm đến tính mạng cho cả người biểu diễn và cả khán giả. Chúng tôi rất hi vọng Thông tư khi được thực hiện sẽ tránh những sự việc đáng tiếc xảy ra. Các cơ quan chức năng cần siết chặt công tác quản lý và bảo đảm an toàn trong biểu diễn, các đoàn xiếc cần có sự bảo đảm an toàn cho diễn viên cũng như khán giả”.

NSƯT Tạ Duy Nhẫn cũng chia sẻ riêng về trường hợp con gái của ông. Nghệ sĩ Thúy Phương thuộc Liên đoàn Xiếc VN có 15 năm hoạt động nghệ thuật biểu diễn trong ngành xiếc trong khi đang tập luyện thì gặp tai nạn. Nhận tiền bảo hiểm 60 triệu đồng và không làm được nghề nữa. NSƯT Tạ Duy Nhẫn cho rằng nhà nước cần nghiên cứu sao để có những chế độ lương bổng đặc cách cho những nghề đặc biệt nguy hiểm và rủi ro như xiếc nếu không sẽ khó ai có thể gắn bó với nghiệp xiếc khi mà sự sống, tai nạn luôn kề cận. Đây cũng là một trong những lý do khiến nghệ thuật xiếc của VN không thể phát triển bởi chưa có chế độ đãi ngộ và lương đặc thù thích đáng cũng như nếu gặp tai nạn thì cũng không có chế độ gì ngoài bảo hiểm thông thường. Thử hỏi còn ai dám dấn thân với nghề?

Thùy Trang / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn