Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Tháo gỡ lúng túng trong xét tặng các danh hiệu, giải thưởng

28/08/2017 12:05:20 SA

Đó là mục tiêu được đặt ra tại Hội nghị sơ kết ba năm thực hiện các Nghị định về xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể; xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú” và “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng Nhà nước” về VHNT do Bộ VHTTDL tổ chức đầu tuần qua.

Khẳng định các Nghị định xét tặng danh hiệu, Giải thưởng là căn cứ pháp lý quan trọng để tôn vinh các nghệ nhân, nghệ sĩ có nhiều cống hiến, các ý kiến cũng đề cập đến nhiều bất cập nảy sinh với mong muốn tìm được giải pháp để kịp thời tháo gỡ. 


Nhiều đại biểu cho rằng cần chú trọng đến thực chất của danh hiệu

Thiếu chuyên gia trong các hội đồng

Theo ông Phùng Huy Cẩn, Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng (Bộ VHTTDL), triển khai thực hiện Nghị định số 62/2014/NĐ-CP về xét tặng danh hiệu NNND, NNƯT , qua đợt xét tặng đầu tiên vào năm 2015, việc tôn vinh những “báu vật nhân văn sống” đã tạo động lực cho các nghệ nhân tiếp tục gìn giữ, thực hành và truyền dạy cho thế hệ trẻ những giá trị di sản văn hóa phi vật thể quý giá của dân tộc. “Nghị định đã kịp thời ghi nhận, tôn vinh các nghệ nhân có công bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hoá phi vật thể. Các quy định về nguyên tắc, đối tượng, trình tự, thủ tục hồ sơ đề nghị xét tặng đảm bảo rõ ràng, minh bạch, công khai, dễ thực hiện…”, ông Phùng Huy Cẩn nhấn mạnh.

Tuy nhiên, quá trình xét tặng danh hiệu NNƯT trong đợt xét tặng đầu tiên cũng bộc lộ một số bất cập, lúng túng. Theo đó, một số hội đồng cấp tỉnh đã gửi hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu NNƯT là các hồ sơ liên quan về nghề thủ công, mỹ nghệ. Đối tượng này được xét tặng danh hiệu tại Nghị định số 123/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NNND, NNƯT trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ do Bộ Công thương là cơ quan thường trực, dẫn đến tình trạng trong năm 2015, một số hồ sơ bị trùng lặp, do cả hai Bộ cùng xem xét.

Cũng trong đợt xét 2015, một số Hội đồng cấp tỉnh được thành lập còn thiếu thành viên hoặc chưa ưu tiên mời các cá nhân tại địa phương có chuyên môn cao; thiếu các nhà nghiên cứu về loại hình di sản văn hóa phi vật thể tham gia hội đồng.

Quy định về thành viên tham gia Hội đồng các cấp tại Nghị định 62: “Trong một kỳ xét tặng, thành viên Hội đồng cấp tỉnh không đồng thời là thành viên Hội đồng chuyên ngành cấp Bộ, Hội đồng cấp Nhà nước” được kiến nghị là chưa phù hợp. Qua thực tế đợt xét năm 2015, Bộ VHTTDL đã rất khó khăn để mời thành viên tham gia Hội đồng chuyên ngành cấp Bộ và Hội đồng cấp Nhà nước bởi hầu hết các chuyên gia uy tín tại các khu vực, vùng miền đều đã tham gia Hội đồng cấp tỉnh. “Việc các chuyên gia có thể tham gia nhiều cấp Hội đồng là do uy tín nghề nghiệp của cá nhân từng người. Những nhận định, đánh giá của các chuyên gia tại Hội đồng sẽ giúp các thành viên khác có cái nhìn toàn diện, khách quan hơn khi xem xét hồ sơ…”, báo cáo của Bộ VHTTDL khẳng định đây là một quy định chưa phù hợp.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Lê Khánh Hải nhấn mạnh, những vấn đề nói trên cần sớm được điều chỉnh nhằm đảm bảo tính khách quan, kịp thời đối với việc xét tặng danh hiệu đối với những “báu vật nhân văn sống”. Thời gian không chờ đợi và thế hệ các nghệ nhân giàu kinh nghiệm đang ngày càng ít đi, vì vậy, việc xét tặng phải đáp ứng tối đa các tiêu chí khẩn trương, công tâm, trung thực. Đối với những trường hợp có vướng mắc, các địa phương gửi báo cáo để xin ý kiến chỉ đạo của Bộ VHTTDL.

Chú trọng thực chất danh hiệu

Việc triển khai thực hiện Nghị định 89/2014/NĐ-CP về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT cũng được đánh giá đã tạo nên động lực quan trọng với đội ngũ văn nghệ sĩ nước nhà. “Nghị định với một số quy định mới đã tạo điều kiện thuận lợi nhiều hơn cho đội ngũ này. Cụ thể, thời gian hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp của lĩnh vực múa đã giảm 05 năm so với trước; quy định tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu NSƯT đã tính đến HCB; chính thức việc xem xét, quy đổi Giải thưởng tác phẩm cho một số thành phần tham gia vở diễn, tác phẩm. Ngoài ra, Nghị định cũng không quy định sau khi được tặng danh hiệu NSƯT phải có thời gian tối thiểu 05 năm mới được xét danh hiệu NSND…”, ông Phùng Huy Cẩn cho biết.

Những bất cập trên thực tế triển khai các quy định cũng được chỉ ra như: Xác nhận Giải thưởng của tập thể để tính quy đổi thành tích cho cá nhân tại một số hồ sơ được thực hiện chưa đúng quy định; tình trạng một số Hội đồng cấp cơ sở, Hội đồng cấp tỉnh được thành lập không đúng quy định, thiếu đại diện có uy tín về chuyên ngành nghệ thuật.

NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội NSSK VN nhận định, thực tế quá trình xét tặng các danh hiệu theo Nghị định 89 đã nảy sinh không ít phức tạp, một trong số đó là mức quy đổi giải thưởng của các Hội chuyên ngành khiến các hội đồng khá lúng túng. “Sự phân biệt về huy chương, giải thưởng của các Hội chuyên ngành để quy đổi theo tỉ lệ sang các giải thưởng quốc gia để xét tặng cần xem xét lại. Quan niệm các hội chuyên ngành thường có “mưa giải thưởng” ở mỗi kỳ liên hoan, hội diễn là không chính xác”, NSND Lê Tiến Thọ khẳng định.

Cũng theo ông, Nghị định 89 cần cân nhắc về quy định thời gian từ xét tặng danh hiệu NSƯT đến NSND. Nghị định hiện không quy định sau danh hiệu NSƯT phải có thời gian tối thiểu 5 năm mới được xét danh hiệu NSND. Tuy nhiên trên thực tế, có nghệ sĩ vừa đạt danh hiệu ưu tú chỉ một, hai năm thì tiếp tục đoạt được huy chương, giải thưởng tại các kỳ liên hoan, hội diễn và tiếp tục được xét danh hiệu NSND. “Quy định này vô hình trung làm “nhòe” đi giá trị của danh hiệu NSND. Cần xem xét trên cơ sở thời gian và những cống hiến chứ không phải dựa vào số huy chương, giải thưởng để xét tặng…”, NSND Lê Tiến Thọ kiến nghị.

Chú trọng thực chất danh hiệu được nhiều ý kiến lưu ý. Trong đó, khâu xét tặng của Hội đồng cấp Nhà nước được đề nghị xem xét lại bởi tình trạng đại diện ngành nào biết ngành đó, không có ai hiểu biết cặn kẽ mọi loại hình. “Không thận trọng thì dễ rơi vào tình trạng xét danh hiệu thông qua thông tin đại chúng chứ không hẳn về thực chất. Thực tế có nhiều nghệ sĩ hài lại nổi tiếng hơn là những nghệ sĩ ở các sân khấu truyền thống. Vì thế, cần có thời gian và độ sâu khi thẩm định các hồ sơ…”, Chủ tịch Hội NSSK Việt Nam Lê Tiến Thọ lưu ý thêm.

Về quy định thời gian liên quan đến tiêu chuẩn xét tặng, lãnh đạo Hãng phim Tài liệu và Khoa học TƯ kiến nghị, có nghệ sĩ là quay phim, đạo diễn được đào tạo ở các chuyên ngành khác, có giải thưởng quốc tế trước khi chính thức chuyển sang chuyên ngành điện ảnh. Tuy nhiên theo quy định thì những đối tượng này bị “thiệt” bởi không có đủ thời gian hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp từ 20 năm trở lên khi xét danh hiệu NSND, 15 năm trở lên khi xét danh hiệu NSƯT.

Đại diện Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam đề nghị: “Với đặc thù của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam thì hơn 15 năm nay không có cuộc thi nào được tổ chức về nhạc giao hưởng, các nghệ sĩ của Dàn nhạc cũng không có giải thưởng, huy chương nào để được xét danh hiệu. Thực tế này khiến các nghệ sĩ nhạc giao hưởng khá thiệt thòi. Vì vậy cần có thêm những quy định đối với các lĩnh vực đặc thù…”.

Thứ trưởng Lê Khánh Hải cho biết, Hội nghị sơ kết ba năm triển khai thực hiện các Nghị định xét tặng danh hiệu, Giải thưởng được Bộ VHTTDL tổ chức với mong muốn lắng nghe, tiếp thu các ý kiến tâm huyết, sát thực tế. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tổng hợp, rà soát và chỉnh sửa, bổ sung cho phù hợp. Cụ thể, Thứ trưởng chỉ đạo các đơn vị chức năng thuộc Bộ tiếp thu các ý kiến để triển khai công tác xét tặng các danh hiệu nghệ nhân, nghệ sĩ ngay trong năm 2018; đề xuất với Bộ VHTTDL, Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung các Nghị định 62, Nghị định 89 cho phù hợp; đồng thời, hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 90 về xét tặng Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT.

Đối với các địa phương, Thứ trưởng yêu cầu khẩn trương triển khai công tác xét tặng ở Hội đồng cấp cơ sở theo kế hoạch của Bộ đã ban hành với các đối tượng nghệ nhân, nghệ sĩ; chú ý các nghệ sĩ lớn tuổi, có nhiều cống hiến, nghệ sĩ ở các loại hình nghệ thuật, sân khấu truyền thống…

Bảo Anh - ảnh Trần Huấn / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn