Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Triển khai đề nghị xét tặng NNND, NNƯT lần 2 - 2018 ở Bình Định: Thiếu chu đáo!

26/11/2017 11:03:29 SA

Việc đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 2 - năm 2018 ở Bình Định đang đi đến chặng cuối nhưng bộc lộ nhiều dấu hiệu cho thấy các cấp tại một số địa phương đã triển khai thiếu chu đáo.

Việc nghệ nhân lớn tuổi nhất và tài năng xuất sắc, đa dạng nhất của bài chòi dân gian Bình Định - cụ Lê Thị Đào (92 tuổi, ở xã Nhơn Phúc, thị xã An Nhơn) - người được giới nghiên cứu văn hóa ví là “Hà Thị Cầu của Bình Định” - không có tên trong danh sách đề nghị xét tặng NNND là thắc mắc lớn cần phải rà soát và tìm hiểu kỹ lưỡng tránh thiệt thòi và gây hoang mang trong dư luận. Không chỉ một trường hợp, thực tế triển khai có nhiều điều cần chấn chỉnh…


NNƯT Lê Thị Đào (trái) bị “quên” ở đợt xét tặng lần 2,
đang nuôi hy vọng được xét bổ sung

Huyện khẳng định có triển khai, xã và nghệ nhân không biết

Lần tham gia đề nghị xét tặng NNND, NNƯT thứ 2 - 2018, cả tỉnh Bình Định có 15 hồ sơ (tính cả hồ sơ của nghệ nhân Huỳnh Lào ở xã Tam Quan Nam-huyện Hoài Nhơn, tham gia sau, chưa có kết quả từ Hội đồng xét tặng cấp tỉnh), trong đó 5 trường hợp đề nghị xét tặng NNND, 10 trường hợp xét NNƯT. Kết quả, Hội đồng cấp tỉnh đã chọn lựa đề nghị (lên Hội đồng chuyên ngành cấp Bộ VHTTDL và Hội đồng cấp Nhà nước) xét tặng cho 11 nghệ nhân - 5 NNND, 6 NNƯT (chưa tính hồ sơ nghệ nhân Huỳnh Lào) và đã cho đăng công khai danh sách này (trong vòng 15 ngày kể từ ngày 23.10) để lấy ý kiến.

Có thể thấy, đợt này số lượng tham gia chưa bằng nửa so với lần thứ nhất - 2015 (39 hồ sơ). Đáng tiếc nguyên nhân hầu hết là vì nghệ nhân không hề hay biết về thông tin liên quan đến quyền lợi chính đáng của mình, do vậy không thể tham gia. Nhiều UBND xã lại khẳng định không hề nhận văn bản cũng như thông tin, nhắc nhở qua đường điện thoại!

Tại xã Nhơn Phúc, quê hương của nghệ nhân bài chòi dân gian Lê Thị Đào, Phó Chủ tịch UBND xã Dương Thanh Cường khẳng định đã cho rà soát từ đầu năm 2017 đến nay, không có bất cứ văn bản nào về triển khai xét tặng NNND, NNƯT lần 2-2018. Trong khi Trưởng phòng VHTT thị xã An Nhơn Lê Thị Thu Thủy cho hay đã ban hành văn bản (số 10, ngày 16.3) yêu cầu triển khai trong toàn thị xã. Tương tự cụ Lê Thị Đào, trường hợp cụ Huỳnh Lào (87 tuổi), nghệ nhân bổ sung hồ sơ sau (từ đề xuất giới thiệu của Liên đoàn võ thuật Bình Định), theo ông Huỳnh Xuân Vấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Quan Nam, khâu nghệ nhân tham gia hồ sơ địa phương hoàn toàn không biết, chỉ biết khi nhận văn bản của Phòng VHTT huyện Hoài Nhơn về việc lấy ý kiến đánh giá của chính quyền cơ sở và cộng đồng người dân.

Địa phương kiến nghị cho “sửa sai”, nghệ nhân mong gia hạn để tức tốc gửi hồ sơ

Đợt xét tặng lần 2, huyện Tuy Phước tham gia 1 trường hợp và đã được Hội đồng cấp tỉnh đề nghị (nghệ nhân Nguyễn Phú ở xã Phước Lộc) xét tặng NNƯT). Tuy vậy khi được hỏi về một vài trường hợp khác có thể tham gia xét NNƯT hoặc đề nghị xét tặng NNND cho 1 hay 2 NNƯT nổi trội, cao niên trên địa bàn (trong tổng số 4 NNƯT của huyện này), lãnh đạo lẫn chuyên viên Phòng VHTT Tuy Phước tiếc nuối và cầu thị thừa nhận đã không quán xuyến hết, còn lơ mơ về chính sách. Theo đó, ông Võ Tuấn Khanh, Trưởng Phòng VHTT huyện này cho rằng, sau khi tham mưu UBND huyện Tuy Phước ra công văn (số 231, ngày 13.3) triển khai trong huyện, Phòng chỉ nhận phản hồi từ một xã là Phước Lộc, mà “quên lửng” một xã khác cũng có nghệ nhân tiêu biểu để giới thiệu đề cử xét tặng NNƯT là Ngọc Hương (tuồng không chuyên), ở xã Phước An.

Làm thế nào để tránh nguy cơ một “báu vật nhân văn sống” của bài chòi - di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, đang đề nghị công nhận di sản của nhân loại - lại không được kịp thời tôn vinh danh hiệu cao quý nhất dành cho nghệ nhân. Được biết, từ kiến nghị của Phòng VHTT An Nhơn, Sở VH-TT đã “bật đèn xanh” để Phòng này và UBND xã Nhơn Phúc nhanh chóng xây dựng, hoàn tất hồ sơ, kịp trình Hội đồng cấp tỉnh vào tuần tới…

“Hết trách nhiệm” bằng việc ban hành văn bản - chưa đủ!

Việc triển khai đề nghị xét tặng NNND, NNƯT lần 2 - 2018 ở Bình Định lẽ ra đã ý nghĩa, ấm áp hơn nếu giữa các cấp triển khai từ trên xuống dưới tiến hành chặt chẽ hơn, tương tác nhiều hơn và trên hết là gặp gỡ nhau ở một “trái tim nóng”, vì nghệ nhân, vì di sản.

Có gì đó thiếu thuyết phục, khi một số thành viên Hội đồng xét tặng cấp tỉnh một mặt khẳng định “cụ Lê Thị Đào hoàn toàn xứng đáng phong tặng NNND”nhưng khi Sở VH-TT Bình Định (cơ quan chịu trách nhiệm triển khai việc xét tặng này) tiếp nhận hồ sơ thấy vắng mặt trường hợp nghệ nhân tiêu biểu nhất này, lại không thắc mắc, không cho gọi về địa phương, không liên lạc với nghệ nhân? Để tránh nguy cơ sự thiếu vắng đó chỉ đơn giản vì họ không biết để tham gia?

Giá mà Phòng VHTT huyện Tuy Phước sâu sát cơ sở hơn và UBND xã Phước An triển khai nghiêm túc chỉ đạo của Chủ tịch UBND huyện, có lẽ nghệ nhân Ngọc Hương sẽ không phải tủi thân khi cùng hạng đào giỏi như chị, diễn viên Thu Hường có thể sắp tới sẽ trở thành NNND, hay chí ít các đồng nghiệp nữ khác như Kim Chung, Hà Thị Hạnh cũng đã là NNƯT.

Đinh Văn Miên - nghệ nhân xuất sắc nhất của văn hóa Hre An Lão đã “lỡ hẹn” xét NNƯT đợt 1 (có lẽ nguyên nhân vì phần tư liệu minh chứng tài năng di sản, báo cáo thành tích còn mỏng) thay vì đổ lỗi Sở VH-TT không “du di” cho nghệ nhân miền núi, cũng không phản hồi hồ sơ không đạt điểm nào…, nên chăng Phòng VHTT huyện tìm cách hỗ trợ nghệ nhân…

Hội VHNT tỉnh, khi tiếp cận danh sách tham gia xét tặng vì thấy số lượng ít, thiếu nhiều gương mặt xứng đáng đã triệu tập họp khẩn 3 chi hội: VHNT các dân tộc thiểu số, Văn nghệ dân gian, Sân khấu và sau đó đề xuất danh sách 29 người (thứ tự đầu tiên trong danh sách này là bà Lê Thị Đào, được đề cử lên NNND). Tương tự, Liên đoàn Võ thuật Bình Định cũng đề xuất danh sách 15 nghệ nhân, tất cả chưa được vinh danh NNƯT, phần lớn là những võ sư đã qua đời và lớn tuổi (trong đó có 1 hồ sơ sẽ được xét bổ sung là võ sư Huỳnh Lào). Tuy 2 danh sách chỉ mang tính đề xuất, tham khảo nhưng đây là sự can thiệp kịp thời, cho thấy tâm huyết. Tuy “ngoài chức năng” nhưng họ vẫn có thể liên hệ thông báo cho hội viên, nghệ nhân - một động thái nhỏ nhưng hiệu quả sau khi ban hành danh sách. Tiếc là…

Toàn bộ quá trình triển khai đề nghị xét tặng NNND, NNƯT ở Bình Định, ban hành văn bản có vẻ như đã là “bảo hiểm” của việc triển khai? Vì khi đề cập đến trách nhiệm, một số cá nhân, tổ chức đã lấy đó làm “bình phong” che chắn cho sự thiếu tận tụy của mình. Chung quy lại thì “hòa cả làng”, chỉ có nghệ nhân là thiệt thòi!

 Đợt xét tặng lần thứ 2 ở Bình Định, mục NNND không chỉ để sót trường hợp đại diện tiêu biểu nhất của bài chòi dân gian là Lê Thị Đào, mà một số lão võ sư võ cổ truyền như Phi Long Vịnh (huyện Tuy Phước), Hồ Sừng (huyện Tây Sơn), Lê Xuân Cảnh (thị xã An Nhơn) rất xứng đáng, nên sớm được tôn vinh vì tuổi đã cao. Tương tự, ở hạng mục NNƯT, lần xét tặng thứ 1 - 2015, các cấp triển khai của tỉnh cũng đã “quên” một số trường hợp rất tiêu biểu, đặc biệt tuổi đã cao như nghệ nhân tuồng Minh Đỏ, võ sư Trần Dần (huyện Tây Sơn), võ sư Lý Xuân Hỷ (thị xã An Nhơn); điều đáng buồn đáng tiếc đó lại tiếp tục lặp lại ở lần xét tặng thứ 2 này! 

(Ông Nguyễn An Pha, Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật Bình Định) 

Sao Ly / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn