Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Vì sao NSƯT Lê Văn Thể không được xét tặng danh hiệu?

21/06/2018 8:33:46 SA

Sau khi biết hồ sơ của mình không được Hội đồng cấp Bộ xét tặng danh hiệu NSND thông qua, NSƯT Lê Văn Thể đã có đơn khiếu nại gửi lãnh đạo Bộ VHTTDL. Để làm rõ hơn vấn đề, phóng viên Báo Văn Hoá đã có cuộc trao đổi với những thành viên của Hội đồng cấp Bộ cũng như các nghệ sĩ có liên quan đến những tiết mục mà NSƯT Lê Văn Thể nêu ra trong đơn khiếu nại.

Đạo diễn Hoàng Minh Khánh và các diễn viên
 trong “Cánh chim Việt” tại Liên hoan xiếc quốc tế Cuba 2017

Thành viên Hội đồng cấp Bộ nói gì?

NSND Tạ Duy Ánh, thành viên của Hội đồng cấp Bộ kiêm Chủ tịch Hội đồng cấp cơ sở xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT của Liên đoàn Xiếc VN khẳng định: “Trong danh sách những nghệ sĩ được đề nghị xét tặng danh hiệu NSND ở cấp Bộ, NSƯT Lê Văn Thể là người đầu tiên trong danh sách. Điều này thể hiện sự trân trọng đối với một nghệ sĩ cao niên 78 tuổi. Sau thứ tự ưu tiên tuổi thì ưu tiên những người có nhiều huy chương và họ đều được xếp sau NSƯT Lê Văn Thể. Mặc dù NSƯT Lê Văn Thể chỉ có 1 HCV nhưng Hội đồng cấp Bộ vẫn chấp nhận xét đã là một ưu tiên đặc biệt so với những trường hợp khác. 3 HCB mà NSƯT Lê Văn Thể kê trong bản thành tích cá nhân không được xét đối với tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu NSND”.

Khi được hỏi vì sao biết là NSƯT Lê Văn Thể thiếu HCV để xét tặng NSND mà Hội đồng cấp cơ sở vẫn đưa lên, NSND Tạ Duy Ánh cho biết Hội đồng cấp cơ sở nhìn trên nhiều góc độ cả về tình cảm và về tinh thần làm việc của NSƯT Lê Văn Thể, một người đã 78 tuổi mà vẫn yêu nghề, vẫn tiếp tục dạy học sinh. Mặt khác thì tiêu chuẩn xét tặng NSND còn phụ thuộc vào các tiêu chuẩn khác. Nhìn nhận về số phiếu đồng ý xét tặng danh hiệu NSND của NSƯT Lê Văn Thể không đạt từ các thành viên của Hội đồng cấp Bộ, NSND Tạ Duy Ánh cho biết: “Các thành viên của Hội đồng cấp Bộ đã xem xét thảo luận kỹ từng hồ sơ, tôi cũng đã có tiếng nói bảo vệ NSƯT Lê Văn Thể trước Hội đồng nhưng rất tiếc là số phiếu đồng ý xét tặng danh hiệu NSND cho NSƯT Lê Văn Thể không đạt 90% tổng số thành viên Hội đồng. Tôi là thành viên và phải tuân thủ theo Hội đồng. Tôi cũng không thể đi từng bàn để vận động từng người.  Ở Hội đồng cấp Bộ không thể nói hay nhận định cảm tính. Không chỉ trường hợp của NSƯT Lê Thể mà có cả những trường hợp của các nghệ sĩ ở nhiều loại hình nghệ thuật khác cũng không đủ điều kiện xét tặng ở cấp hội đồng tiếp theo vì không được Hội đồng cấp Bộ nhất trí thông qua khi mà có thành viên Hội đồng không đồng ý nể nang về tuổi tác hay chấp nhận xét cho việc thiếu huy chương”. Văn bản trả lời của Bộ VHTTDL ngày 6.6 gửi NSƯT Lê Văn Thể và Hội đồng cấp cơ sở cũng đã khẳng định công tác xét tặng danh hiệu NSND của NSƯT Lê Văn Thể đã được thực hiện theo quy định: “Tại cuộc họp Hội đồng cấp Bộ xét tặng danh hiệu. Căn cứ kết quả họp Hội đồng cấp Bộ, hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” của ông chưa đạt đủ số phiếu đồng ý từ 90% của tổng số thành viên Hội đồng để trình Hội đồng cấp Nhà nước theo quy đinh tại điểm d khoản 3 Điều 15 Nghị định số 89/2014-NĐ-VP của Chính phủ”.

Về việc NSƯT Lê Văn Thể bức xúc vì việc ông đã nhận phản hồi chậm trễ từ phía Bộ cũng là không chính xác. Lá đơn của NSƯT Lê Văn Thể ký ngày 28.5 mà đến ngày 6.6, Bộ VHTTDL đã có công văn gửi cho NSƯT Lê Văn Thể do chính Vụ trưởng Vụ thi đua khen thưởng Phùng Huy Cẩn ký. Đó là chưa nói tới việc kể từ khi NSƯT Lê Thể làm đơn (ngày 28.5) cho đến khi nhận được công văn trả lời của Bộ VHTTDL (ngày 13.6), tính ra là 15 ngày, như vậy là không hề chậm so với quy định của Nghị định 89/2014/NĐ-CP về Quy định xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”. Nếu gửi thư qua đường bưu điện thì trung bình phải mất 2 ngày đi, 2 ngày đến. Rõ ràng là Bộ VHTTDL đã có công văn trả lời kịp thời NSƯT Lê Thể chứ không hề có sự chậm trễ.

 
TS.NSƯT Hoàng Minh Khánh, Hiệu trưởng Trường Trung cấp NT xiếc 
và tạp kỹ VN cùng Ban giám hiệu, nghệ sĩ trao đổi với phóng viên sáng 20.6

Cần nhìn nhận đúng bản chất vấn đề của vai trò người huấn luyện

Liên quan đến nội dung thứ hai trong đơn của NSƯT Lê Văn Thể nêu, văn bản trả lời của Bộ VHTTDL: “Về nội dung trong thư của  của ông trình bày liên quan đến các tiêt mục do NSƯT Hoàng Minh Khánh làm đạo diễn, người đang có hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” lần thứ 9 năm 2018. Nội dung này mang tính chất tố cáo, Bộ VHTTDL đề nghị ông cung cấp các bằng chứng, chứng cứ liên quan đến nội dung ông viết để Bộ chuyển Thanh tra Bộ xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật tố cáo”.

Sau khi kiểm tra hồ sơ lưu trữ, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã có Giấy xác nhận thành tích của NSƯT Lê Văn Thể vào ngày 6.9.2017 là: 3 HCB và 1 HCV, trong đó HCV chính là đạt được ở tiết mục Tạo hình trên xà đơn (Đạo diễn: TS Hoàng Minh Khánh, huấn luyện: NSƯT Lê Văn Thể) cùng các diễn viên biểu diễn: Nguyễn Ngọc Ánh, Hồ Nguyễn Thị Thu Thuỳ, Khuất Thuỳ Linh, Nguyễn Thị Hà. Như vậy theo tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu NSND đợt này, NSƯT Lê Văn Thể chỉ có duy nhất 1 HCV được xét. TS Hoàng Minh Khánh cũng được HCV ở vai trò đạo diễn, NSƯT Lê Văn Thể với vai trò huấn luyện.

Sáng ngày 20.6 tại Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ VN, TS, NSƯT Hoàng Minh Khánh, Hiệu trưởng cùng ban giám hiệu nhà trường và một số diễn viên đã từng tham gia hai tiết mục mà NSƯT Lê Văn Thể cho rằng là tiết mục của ông là Những thiên thần đen và Cánh chim Việt. TS Hoàng Minh Khánh khẳng định tiết mục Cánh chim Việt đã đoạt giải vàng tại Liên hoan xiếc quốc tế Cuba 2017 NSƯT Lê Văn Thể không hề tham gia bất cứ công đoạn nào dẫu là vai trò huấn luyện. Trong Quyết định Thành lập Đoàn tập huấn tham dự Liên hoan ký ngày 1.5.2017 chỉ có tên TS, NSƯT Hoàng Minh Khánh là đạo diễn, hai giáo viên Nguyễn Việt Hùng và Nguyễn Minh Chính giữ vai trò huấn luyện.

Với tiết mục Thiên thần đen tham dự Liên hoan xiếc Quốc tế 2016 ngày 1.3.2016 có ghi tác giả, đạo diễn là NSƯT Hoàng Minh Khánh, giáo viên huấn luyện là NSƯT Trịnh Mạnh Hùng cùng các học sinh dự thi: Nguyễn Ngọc Ánh, Khuất Thị Thuỳ Linh, Nguyễn Thị Hà, Hồ Nguyễn Thị Thu Thuỳ. NSƯT Lê Văn Thể cho rằng ê kip sáng tạo này đã tráo đổi tên biến tiết mục của ông là Tạo hình  xà đơn thành Thiên thần đen. Chúng tôi đã được tiếp cận Quyết định về việc giảng dạy tiết mục Tạo hình xà đơn cho học sinh khoá 29 trong đó ghi “Khoán cho NSƯT Lê Văn Thể giảng dạy tiết mục Tạo hình xà đơn cho 4 học sinh”, và “NSƯT Lê Văn Thể có trách nhiệm quản lý, giáo dục học sinh và tổ chức giảng dạy tiết mục đúng như Đề án của TS Hoàng Minh Khánh đã được duyệt. Số tiền khoán giảng dạy là 65.000.000 đồng. NSƯT Nguyễn Việt Hùng cho biết: “Quy trình xây dựng tiết mục của xiếc được cả ngành áp dụng không chỉ ở trường mà còn ở các đơn vị nghệ thuật biểu diễn gồm 4 nội dung: Xây dựng đề án tiết mục (tác giả kịch bản), Thiết kế sơ bộ đạo cụ tiết mục (Kỹ sư cơ khí), Huấn luyện kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh (Huấn luyện), Dàn dựng tiết mục biểu diễn (Đạo diễn), giáo trình Đại cương Nghệ thuật Xiếc cũng đã quy định rất rõ quy trình này. Tôi khẳng định mình là người huấn luyện cho tiết mục Cánh chim Việt đi thi ở Cuba. Tiết mục đã được dàn dựng hoàn toàn mới cũng như tôi phải huấn luyện lại cho những diễn viên chưa hề được tập ở thể loại tiêt mục này như em Hồ Nguyễn Thị Thu Thuỳ. Tiết mục chỉ chấm giải cho đạo diễn mà không chấm cho huấn luyện, điều này tôi cũng không phàn nàn bởi lẽ tính chất của mỗi cuộc thi một khác. Đặc biệt chỉ duy nhất ở Cuộc thi tài năng trẻ ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia năm 2015 đã chấm giải vàng cho NSƯT Lê Văn Thể là huấn luyện xuất sắc vì cuộc thi do Trường phối hợp tổ chức nên hội đồng giám khảo cũng có ưu tiên chấm cho thầy huấn luyện”.

NSƯT Trịnh Mạnh Hùng cho rằng: “Trong 4 nội dung dàn dựng một tiết mục xiếc thì người huấn luyện chỉ là người thực hiện ý đồ dàn dựng của đạo diễn theo đề án xây dựng tiết mục được phê duyệt. Thế nên đạo diễn có quyền lựa chọn 1 thậm chí 2 huấn luyện để tập cho diễn viên trong tiết mục của mình. Tôi đã từng dàn dựng lại tiết mục Cô gái làng hoa của NSƯT Hoàng Minh Khánh thành tiết mục Thăng bằng trên dây thép trùng  với ý tưởng và hình thức hoàn toàn khác, động tác kỹ thuật có thay đổi nếu vậy thì không lẽ anh Khánh cũng có quyền kiện tôi hay sao? Đó chỉ là trùng thể loại tiết mục nhưng ý tưởng và tư duy sáng tạo hoàn toàn khác nhau. Nên việc ông Lê Văn Thể cho rằng Thiên thần đen chỉ là thay tên đánh tráo tiết mục Tạo hình trên xà đơn, hay Cánh chim Việt là từ Tạo hình trên đu của ông ấy là không có căn cứ và không đúng cái tâm của những người làm xiếc và hiểu về quy trình dàn dựng”.

Rất nhiều nghệ sĩ của ngành xiếc khi biết câu chuyện này đều tỏ ra rất buồn trước một việc không đáng có khi NSƯT Lê Thể xới lên dư luận với một góc nhìn chưa chuẩn, nhất là sự việc này xảy ra khi vừa nhận được thông tin biết mình không đủ tiêu chuẩn xét tặng đợt này.


 ​“Trong xây dựng tiết mục xiếc hiện nay theo xu thế phát triển thì đạo diễn và huấn luyện viên có thể tách thành những thành phần sáng tạo riêng. Đạo diễn tiết mục khi xây dựng đề án tiết mục có thể phân công cho người huấn luyện tập các tiết mục mà anh ta dàn dựng theo thể loại đặc trưng của bộ môn xiếc đó. Việc huấn luyện những kỹ thuật, kỹ xảo theo chỉ định từ đạo diễn và cũng phụ thuộc vào khả năng trình độ của người diễn viên để có thể nâng dần đẳng cấp của kỹ thuật. Một tiết mục xiếc hiện nay không đơn thuần chỉ là kỹ thuật nữa mà phải hội rất nhiều yếu tố vì vậy vai trò của người đạo diễn có tính quyết định trong dàn dựng tiết mục. Tiết mục phải hội tụ đủ các yếu tố như: Có kịch bản, bố cục. Từ kịch bản bố cục, người đạo diễn với tư duy sáng tạo của mình sẽ thiết kế hoặc thuê thiết kế đạo cụ mới phù hợp với nội dung và hình thức của tiết mục. Đồng thời họ sẽ lựa chọn những hình thức phụ trợ như âm nhạc, biên đạo, trang phục và các yếu tố khác. Người huấn luyện giống như người thợ xây nhà phần thô, người đạo diễn biến phần thô đó thành một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh. Điều này đòi hỏi người đạo diễn phải có trình độ và phải được đào tạo bài bản qua trường lớp để xây dựng kịch bản và dàn dựng”.

 

(NSƯT Tống Toàn Thắng, Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc VN)

 

“Hiện nay xu thế phát triển của xiếc không còn đơn lẻ thành tiết mục mà trở thành một tác phẩm xiếc hội tụ được các yếu tố: Có kịch bản, có bố cục, từ đó đạo diễn, người dàn dựng với tư duy sáng tạo của mình sẽ tạo ra đạo cụ mới, lồng ghép nội dung, hình thức mà họ muốn chuyển tải như âm nhạc, biên đạo, trang phục và rất nhiều yếu tố. Vai trò của người đạo diễn cao hơn vai trò người huấn luyện.Tôi đã tham gia làm giám khảo của nhiều cuộc thi của ngành xiếc và thấy rằng có tiết mục được dàn dựng khi đi dự thi, ban giám khảo có thể chấm riêng cho từng thành phần sáng tạo giống như  trường hợp mà Cuộc thi tài năng xiếc trẻ 3 nước Việt Nam- Lào-Campuchia 2015 đã trao HCV cho riêng đạo diễn Hoàng Minh Khánh và người huấn luyện là NSƯT Lê Văn Thể. Nhưng cũng có cuộc thi chỉ trao giải cho đạo diễn vì xét ở những thành phần khác chưa nổi trội, hoặc tuỳ thuộc vào tính chất của cuộc thi”.

 

(NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc VN).


Thuý Hiền / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn