Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         

Xiếc và những câu chuyện "Sinh nghề, tử nghiệp"

05/10/2016 1:15:39 CH

Sự ra đi của NSƯT Trường Thành khi đang trình diễn tiết mục Hề xiếc trên sân khấu đã để lại bao nuối tiếc đối với đồng nghiệp và người hâm mộ.

Và đằng sau sự mất mát ấy, những nghệ sĩ xiếc lại âm thầm cùng nhau chia sẻ thêm một tấm gương về tình yêu nghề theo cách gọi của họ là "sinh nghề, tử nghiệp".


NSƯT Trường Thành và đồng nghiệp trong tiết mục "Hề xiếc"

Chênh vênh đời xiếc

Vẫn còn chưa dứt nỗi buồn khi vừa dự đám tang NSƯT Trường Thành, NSƯT Đỗ Hùng, Trưởng đoàn Xiếc 1 cho biết: “Trước khi rủi ro diễn ra, chúng tôi đều biết anh Thành đã mắc một số bệnh về huyết áp, thần kinh toạ… Anh Thành chỉ còn 1 năm nữa là đến tuổi nghỉ hưu nhưng mong muốn của anh vẫn là được biểu diễn, được đứng trên sân khấu nên lãnh đạo của đơn vị khó có thể từ chối nguyện vọng chính đáng này. Hề xiếc cũng là một môn đỡ nguy hiểm nhất trong các thể loại xiếc nên chúng tôi không thể từ chối nhu cầu cũng như sự say nghề của anh. Anh Thành vừa viết xong một dự án xây dựng một tiết mục hề với sự hợp tác của nhiều diễn viên. Dự án đang chuẩn bị được xây dựng và anh Thành là nhân vật chính. Anh là tấm gương về lòng yêu nghề đối với các nghệ sĩ, cán bộ trong Liên đoàn Xiếc VN”.

Đã 5 năm kể từ cú ngã định mệnh khi cùng chồng đang tập tiết mục đu dây chuẩn bị cho đêm diễn đã khiến cuộc đời của NSƯT Ngô Thị Tuyết Hoàn bước sang một ngã rẽ khác. Cú ngã đã khiến Tuyết Hoàn bị tổn thương tủy sống, đôi chân hoàn toàn bị tê liệt. Bỏ lại những giấc mơ và cả những thành quả vinh quang trong thể loại xiếc đu bay, thậm chí cả giấc mơ bình dị là hạnh phúc được làm mẹ, thay vì diễn cùng chồng, NSƯT Tuyết Hoàn lặng lẽ ngồi trên xe lăn phía sau sân khấu, dõi theo từng động tác của chồng và đồng nghiệp với nỗi niềm đau đáu.

Những câu chuyện “tử nghiệp” vì nghề trong ngành xiếc VN hẳn sẽ khó phai nhòa trong tâm trí của đồng nghiệp, và không ít những tiết mục đã tạo nên vinh quang trong ngành xiếc, ghi đậm dấu ấn trong lòng khán giả cũng lặng lẽ rút khỏi dàn kịch mục biểu diễn. Đó là nghệ sĩ Lê Hương (Đoàn Xiếc TP.HCM) tham gia biểu diễn tiết mục Nhào lộn, bị quật văng gãy xương vai phải bỏ nghề vĩnh viễn. Đó là cố nghệ sĩ Hồng Hạnh với màn biểu diễn Đế kiếm trên đu nổi tiếng trong một lần biểu diễn tại Thái Lan đã bị mũi kiếm và cả khay lớn đâm trúng ngực một vết lớn. Đó là nghệ sĩ đu dây Hồng Vân với cú ngã kinh hoàng từ trên đỉnh rạp xuống đất dẫn đến bị chấn thương đầu, mất trí nhớ trong một thời gian dài và phải đoạn tuyệt với nghề... Những tai nạn, rủi ro, không may đến với người nghệ sĩ xiếc không phải là hiếm và có lẽ ngay chính những người “trong cuộc” cũng đều đã phải học cách chấp nhận.

NSƯT Kim Hạnh với tiết mục "Ngày hội bản Mèo" 
đã từng vang tiếng một thời

 NSƯT Ngô Thị Tuyết Hoàn trong căn nhà nhỏ cấp 4 được chồng chị 
(nghệ sĩ Nguyễn Văn Tài) tự tay thiết kế 
để giúp chị lên xuống được các tầng Ảnh: Thúy Hiền

Chỉ cần được sống với niềm đam mê

Những tưởng tai nạn sẽ làm mất đi niềm đam mê với nghề của những người nghệ sĩ xiếc nhưng không phải vậy. Đơn cử như trường hợp của NSƯT Tuyết Hoàn, sau bao nhiêu lần được chồng đưa đi chữa bệnh, chị phải chấp nhận với thực tế ngồi xe lăn suốt cuộc đời còn lại. Chị được chuyển lên phòng nghệ thuật làm công tác theo dõi ghi các tiết mục, chương trình và tập tiết mục cho các diễn viên trẻ. Bằng tài năng và tâm huyết, năm 2015 Tuyết Hoàn đã được vinh dự đón nhận danh hiệu NSƯT. Danh hiệu này cũng là ghi nhận cả những nỗ lực đóng góp không chỉ trong quá trình biểu diễn mà cả sau khi gặp tai nạn.

Tiết mục Thiếu nữ trong tranh do NSƯT Tuyết Hoàn dàn dựng, hướng dẫn cho hai diễn viên trẻ của Liên đoàn Xiếc VN đã giành HCV tại Cuộc thi tài năng xiếc trẻ ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia. NSƯT Tuyết Hoàn chia sẻ: “Với nghệ sĩ xiếc, mọi vinh quang, mọi huy chương đều được đánh đổi, thậm chí cả mạng sống nhưng không phải vì thế mà chúng tôi quay lưng lại với nghề, rũ bỏ những ước mơ của chính mình. Đã có lúc tôi vô cùng tuyệt vọng, tưởng như không thể sống được nhưng bằng sự động viên của chồng, của lãnh đạo đơn vị, tôi đã tiếp tục gắn bó với xiếc dẫu ở một vai trò khác hay chỉ là những công việc đằng sau cánh gà với những kinh nghiệm biểu diễn của mình truyền cho lớp trẻ”.

Tuổi nghề ngắn, tai nạn rình rập bất cứ lúc nào, tập luyện gian khổ, thu nhập eo hẹp, những căn bệnh nghề nghiệp... là những gạch đầu dòng cho những nhọc nhằn của nghề diễn viên xiếc. Khó có thể thống kê nổi số tai nạn nghề nghiệp của nghề xiếc. Diễn viên nữ lắc vòng thường bị đau dạ dày, diễn viên nhào lộn thường bị vẹo cột sống, ngã nhẹ thì bong gân, gãy chân, nặng thì chấn thương sọ não, diễn viên uốn dẻo muốn theo nghề thì không nên sinh con bởi đã sinh con thì bỏ luôn nghề.

NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc VN chia sẻ: “Trường hợp biểu diễn đến tuổi 59 như NSƯT Trường Thành là hãn hữu đối với ngành xiếc và chỉ có thể đối với các thể loại tiết mục không đòi hỏi sức mạnh như hề xiếc, ảo thuật mà thôi. Lòng yêu nghề, mong muốn cống hiến với nghề là điều mà chúng tôi không thể nào không khuyến khích các nghệ sĩ. Đó là lý do mà hiện nay các nghệ sĩ như NSND Lưu Phúc, NSƯT Kim Hạnh mặc dù đã từng bị tai nạn, tuổi đã cao nhưng vẫn tiếp tục tham gia giảng dạy, huấn luyện cho các diễn viên trẻ ở các đơn vị nghệ thuật xiếc chuyên nghiệp. Tài năng, ý chí, lòng say nghề và kinh nghiệm là những bài học vô cùng quý giá của họ dành cho thế hệ diễn viên trẻ của ngành xiếc”...

Nếu ai đó một lần đến với nghệ sĩ xiếc, tận mắt chứng kiến sự tập luyện say mê của nghệ sĩ, chứng kiến cả những cú ngã như trời giáng bất thình lình, không chỉ đổ mồ hôi mà cả máu trên sàn tập... mới thấy cảm phục, trân trọng ý chí, nghị lực và lòng say mê, khao khát chinh phục đỉnh cao của những người làm nghề mạo hiểm.

Thúy Hiền / baovanhoa.vn
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn