Loading ...
.:: Sân Khấu Việt Nam ::.
Đang tải ...



         
Gửi cảm nhận của bạn: skviet1957@gmail.com

Cần nỗ lực vượt khó bằng đam mê

13/09/2017 12:11:50 CH

Sân khấu Việt Nam từng ở thời hoàng kim. Đó là giai đoạn nghệ thuật sân khấu bám sát vào hai cuộc chiến đấu chống Pháp và Mỹ, rồi thì xây dựng chủ nghĩa xã hội và đặc biệt là thời kỳ đổi mới.

Sân khấu trong thời chiến tranh, nhiệm vụ chính trị được đặt lên hàng đầu và trách nhiệm của văn nghệ sĩ là sáng tác, biểu diễn để phục vụ nhân dân, quân đội và xây dựng đất nước. Đây là thời cả nước ra trận, tiếng hát át tiếng bom, tất cả để chống quân xâm lược. Thế nên, hầu hết tác phẩm đều vươn tới việc đề cao những con người dũng cảm hy sinh cho độc lập tự do. Có nhiều đoàn văn công đi vào những chiến khu, những vùng đạm bom nguy hiểm. Nhiều nghệ sĩ bị địch bắt, hoặc ngã xuống cùng với những người lính chiến đấu trên chiến trường.

Hiện nay, sân khấu kịch của Việt Nam đang ở giai đoạn vô cùng khó khăn vì phải đối mặt với rất nhiều thử thách. Nguyên nhân xuất phát từ cả chủ quan và khách quan. Chủ trương của nhà nước là cắt giảm ngân sách đối với các sân khấu để tiến tới xã hội hóa. Ngân sách giảm dần nên các sân khấu, nhà hát sẽ phải tự hạch toán, trừ những sân khấu trực thuộc nhà nước, mang màu cờ sắc áo sẽ vẫn được hỗ trợ kinh phí cơ bản. Các đơn vị bị cắt giảm sẽ phải tự tìm hướng đi cho mình, mà việc quen sống dựa vào trợ cấp thì tự bươn trải đối với nhiều sân khấu là rất cam go.


Chính sách này sẽ đặc biệt khó khăn đối với nhiều các sân khấu kịch phía Bắc vì đa số các đơn vị chưa quen với điều này. Còn các sân khấu kịch phía Nam thì không mấy ngạc nhiên vì tự thân vận động khá lâu nên đã chủ động tìm hướng đi cho mình. Nhìn chung, chính sách và chủ trương của nhà nước đưa ra đối với nền sân khấu kịch như vậy là đúng đắn bởi phù hợp với xu thế phát triển của xã hội, không chỉ có ngành văn hóa mà các ngành khác cũng đang đi theo con đường này.

Vấn đề là, nguồn kịch bản hay vô cùng khan hiếm ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của sân khấu kịch. Nếu như trước đây, có tác giả nổi tiếng Lưu Quãng Vũ luôn mang đến cho sân khấu kịch những tác phẩm, lôi kéo nhiều khán giả đến rạp, còn hiện giờ thì điều đó chỉ là giấc mơ. Nhiều năm nay, sân khấu rơi vào tình trạng khủng hoảng mà nguyên nhân lớn nhất bắt nguồn từ việc không có kịch bản hay. Đặc biệt, sân khấu truyền thống từ lâu đã rơi vào hoàn cảnh cạn kiệt nguồn kịch bản hay, gần như không có tác giả trẻ. Nhiều đạo diễn cho biết, đã phải đọc vài chục kịch bản mà vẫn chưa thấy ưng ý cái nào để dàn dựng theo đúng tiến độ mỗi năm ít nhất một vở mới. Hầu hết các đạo diễn phải chịu khá nhiều áp lực trong việc chọn lựa kịch bản, vì đó là cơ sơ để xây dựng một vở diễn hay. Việc tìm một kịch bản hay, đủ sức đua tranh cùng các đơn vị bè bạn khó khăn gấp vạn lần việc tìm đạo diễn hay diễn viên chính. Số tác giả viết kịch bản sân khấu vốn đã như “sao buổi sớm”, số viết kịch bản cho kịch hát truyền thống càng khan hiếm vô cùng.

Trong khi đó, sân khấu đang phải cạnh tranh khốc liệt với nhiều loại hình. Thị trường xuất hiện nhan nhản các loại hình giải trí như gameshow truyền hình, phim ảnh. Thậm chí, chỉ cần vài cái click trên máy tính là khán giả có bao thứ để xem thay vì bỏ tiền mua vé đến nhà hát xem kịch.

Ở thời bao cấp, các nghệ sĩ sân khấu cũng đã gặp rất nhiều khó khăn, chật vật trong việc nuôi sống bản thân, gia đình. Đến nay, khi nguồn kinh phí bị cắt giảm thì những khó khăn đó càng tăng lên. Những ngôi sao, nghệ sĩ có tên tuổi còn có nhiều show diễn, nhiều lời mời để thêm thu nhập. Ngược lại, những nghệ sĩ chưa khẳng định được tên tuổi thì bị phụ thuộc hoàn toàn vào đoàn, show diễn thì ít, lương bổng thì thấp nên không đảm bảo cuộc sống.

Đã có rất nhiều nghệ sĩ phải làm thêm nghề tay trái, người thì bán hàng ăn, người thì bán quần áo, có cả những người đi bán hàng đa cấp để đảm bảo cuộc sống cho mình và gia đình. Thậm chí, đã có nhiều người phải bỏ nghề vì khó khăn.

Hơn nữa, đặc trưng của sân khấu khác điện ảnh. Một bộ phim khi công chiếu có thể phục vụ hàng triệu khán giả trên cả nước, chứ một vở diễn sân khấu khi công diễn cũng chỉ phục vụ một lượng khán giả tại một địa phương nào đó. Diễn viên sân khấu ít được công chúng nhớ mặt, biết tên, mà nếu có được nhớ thì cũng là nhờ đóng phim và xuất hiện thường xuyên trên truyền hình. 

Tuy nhiên, đối với những người nghệ sĩ thì tình cảm của khán giả mới là điều quan trọng nhất. Có những nghệ sĩ, cả một đời cống hiến cũng chỉ mong có một vai diễn  đáng nhớ, một chỗ đứng lòng khán giả. Vì thế, dù khó đến đâu sẽ vẫn còn rất nhiều những nghệ sĩ đam mê và sẵn sàng cống hiến. Nhiều các bạn trẻ đam mê với ngành sân khấu và muốn khẳng định tên tuổi của mình bằng các vai diễn nên vẫn quyết tâm theo đuổi nghệ thuật.

Để nền sân khấu kịch Việt Nam có thể phát triển và hội nhập thì chúng ta cần có những giải pháp thức thời. Về phía nhà nước hoặc đơn vị tổ chức tư nhân, phải trang bị sân khấu xứng tầm, với các thiết bị tối tân đáp ứng được nhu cầu khán giả, nếu không sẽ bị lạc hậu, chậm tiến so với thời đại. Bên cạnh đó, chúng ta phải tìm kiếm được những kịch bản hay, nội dung tốt để thu hút khán giả. Nghệ sĩ luôn phải học hỏi, trau dồi và tự làm mới mình trên sân khấu.

Ngoài ra, việc định hướng cho khán giả là điều vô cùng quan trọng, đôi khi khán giả mải mê, bị cuốn theo những loại hình giải trí vô bổ, nhảm nhí nên chúng ta phải có những phương pháp, tiếp cận và truyền bá tốt, giúp khán giả biết đến và yêu mến sân khấu kịch – bộ môn nghệ thuật truyền thống cần gìn giữ và phát huy của Việt Nam.

Mai Châu / Tạp chí SK
Ý kiến bạn đọc
   
  
 
 
   
 
 
60-nam-hoi-san-khau-sankhau.com.vn